Yazar: admin

Bayram namazı nasıl kılınır,bayram namazı vakti,bayram namazı kaç rekattır,bayram namazı kılma şekli,hanefii şafii mezhebinde bayram naması nasıl kılınır.

Bayramın hikmetleri

Bayramlar Müslümanları birbirine yaklaştıran,dargınlıkları ortadan kaldıran,kardeşlik duygularını kuvvetlendiren önemli günlerdir.Bayramlar,Allah‘ın mü’min kullarına ziyafet günleridir.

Müslümanlar Ramazan ayını oruçla geçirdikten sonra Şevval ayının ilk günü üç gününde Ramazan Bayramına kavuşurlar.Ramazan bayramında yoksullara fitre(Bknz: fitre nedir?) verilerek herkesin sevinmesi sağlanır.

Kurban bayramı ise,hacıların mukaddes beldelerde toplandığı Zilhicce ayının 10.-14. günleri arasındadır.Bu günlerde kurban kesilerek ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.Müslümanlar bu bayramları ikram eden Allah-u Teala’yı yüceltmek için tekbir(Teşrik tekbirleri) getirler.

Teşrik günleri nedir?

“Teşrik“,teşrik günleri,teşrik tekbirlerinin getirilmesi gereken,kurban bayramı günleridir.

Bayram sevinç günü demektir.Her toplumun kendine mahsus bayramları vardır. Müslümanların, Ramazan ve Kurban Bayramı olarak iki bayramı vardır. Bu mübarek günleri Müslümanlar bayram namazı ile karşılar ve bu namaz cemaatle kılınır.
Hanefi mezhebine göre bayram namazı vaciptir. Şafiî mezhebine göre ise sünneti müekkededir.

Bayram namazının vakti:

Bayramın ilk günü sabahı, güneş doğduktan ve 45 dakika kadar yükseldikten sonra başlar.

Hanefi mezhebine göre bayram namazı şöyle kılınır:
Niyet edilir, iftitah tekbiri getirilir. Sessizce “Subhaneke‘duası okunur.
Üç kere tekbir alınır. Birinci tekbirde, imam yüksek sesle, cemaat da onun
peşinden gizlice “Allahu Ekber” diyerek ellerini yukarıya kaldırıp sonra aşağıya salıverirler. Burada kısa bir süre durulur. İkinci tekbir de aynıdır. Üçüncü tekbirde eller salıverilmez, bağlanır.
Bundan sonra imam, gizlice “Euzü Besmele“, açıktan Fatiha ve bir sure
okur. Cemaat bir şey okumaz, imamı dinler. Rüku ve secdeler yapılarak ayağa (ikinci rek’ata) kalkılır ve eller bağlanır.
İkinci rekâta kalkılır, Fatiha Suresi ve zamm-ı sure gizli okunur.

Rüku’a varmadan eller yukarıya kaldırılıp, birinci rekatta olduğu gibi üç defa tekbir getirilir.

Dördüncü tekbir getirilirken eller kaldırılmadan rüku’a gidilir.
Sonra diğer namazlarda olduğu gibi rüku,secde ve diğerleri yapılarak selam verilerek namaz tamamlanır.

Şafii mezhebine göre bayram namazı şöyle kılınır:

İlk önce niyet edilir ve iftitah tekbiri getirilir.

“Veccehtu” duası okunur ve zaid tekbirleri denilen yedi tekbir getirilir.Her iki tekbir arasında biraz durulur ve “Subhanallahi velhamdu lillahi ve la ilahe illallahu vallahu ekber” denilmesi sünnettir.

Euzü besmele çekilir,Fatiha Suresi ve bir zamm-ı sure okunur.Rüku ve secde yapılarak ikinci rekata kalkılır.
İkinci rekâtta ilk rekâtta olduğu gibi Fatiha Suresinden önce tekbir getirilir.
Fakat bu rekatta beş defa söylenir.

Tekbirler alınırken eller omuz hizasına kadar kaldırılır.

Her iki tekbir arasında ilk rekatta belirtilen zikir gizlice söylenir.
Sonra euzü besmele çekilir, Fatiha Suresi ve bir zamm-ı sure okunur.
Diğer namazlarda olduğu gibi rükû, secde ve diğerleri de yapılarak namaz tamamlanmış olur.

Fitre veya fıtır sadakası,Ramazan ayında fakirlere verilen yardımdır.Ramazan Bayramı sabahından önce verilmesi iyi olur.Yoksulların da bayrama sevinçle girmesini sağlar.

Fıtır sadakası,zekatın farz olması için gerekli şartları taşıyan herkese vaciptir.Yalnız zekatta olduğu gibi malın üzerinden bir yıl geçmesi gerekmez,bayram sabahına kadar zengin olan kişi de fitre verir.Şafii mezhebine göre kişinin fıtır sadakası vermesi için zengin olması gerekmez;bayram sabahı fıtır sadakası verebilecek kadar malı varsa fıtır sadakasını verir.Yine Şafii mezhebine göre kendisine fıtır sadakası düşen kişiye bakmakla yükümlü olduğu çocukların ve büyüklerin de fıtır sadakasını vermek de düşer.

Fıtır,aile reisinin,hem kendisi hem de ergenlik çağına ulaşmamış her bir çoçuğu için verdiği bir sadakadır.

Zekat alabilecek durumdaki her fakire fitre verilebilir.Aynı kişiye birden fazla fitre verilebilir.Fitre verirken “Bu fitredir” denmesi gerekmez.Veren kişinin kalben fitreye niyet etmesi gerekir.

Oruç insanın iradesini geliştiren,Allah rızası için kendine hakim olmasını öğreten bir ibadettir.İnsan yiyip içerek rahat bir şekilde yaşamayı arzu eder.Bu arzusunu Allah’ın rızasını kazanmak gibi daha yüksek bir duygu için feda ettiğinde Allah‘a yaklaşmış olur.

Oruç tutmanın bir çok hikmeti vardır.Oruç tutmak insanı yiyip içen diğer canlılar seviyesinden yiyip içmeyen Meleklerin seviyesine çıkarır.

En önemlisi oruç,insanın tabiatında var olan acelecilik,zevk düşkünlüğü gibi zaafları terbiye eder.İnsana sabır ve zorluklarla karşılaşsa dahi azmini kaybetmeme gibi yüksek ahlaki meziyetler kazandırır.Bu sebeple Peygamberimiz aleyhisselatu vesselam çok oruç tutardı.Sahabesinden biri kendisine,”Ya Rasulallah,bana öyle bir amel tavsiye et ki,Allah Teala beni onunla mukafatlandırsın.”deyince,Peygamber Efendimiz Aleyhisselatu vesselam:”Sana ,oruca sarılmanı tavsiye ederim.Zira o,misli olmayan bir ibadettir.” buyurdular.(Nesai,Sıyam,43)

Oruç tutmanın zahmetine sabredenlerin çok büyük ve özel bir mükafatı vardır.Peygamberimiz şöyle buyuruyor:

“Cennet’te Reyyan denilen bir kapı vardır.Oruç tutanlar o kapıdan çağırılacaklardır.Kim gerçekten oruç tutanlardan ise o kapıdan Cennete girecektir.Kim de,o kapıdan girerse ebedi olarak susuzluk çekmeyecektir.“(Buhari,Savm,2)

Orucun böyle bir mükafatının olmasının bir sebebi de ,orucun bize merhameti ve başkalarını anlamayı öğretmesidir.Oruçlu bir insan açların,yoksulların halinden anlar.Onlara karşı görevlerini yapma isteği duyar.Böylece oruç insanda bulunan bencillik,cimrilik ve hırs gibi duyguları terbiye eder,kişiye paylaşma ve iyi duyguları kazandırır.

ayrıca bknz;Fecr-i Sadık Nedir?

Fecir,sözlükte “yarmak,bir şeyi ikiye ayırmak,fışkırmak,açığa çıkmak” anlamlarına gelir;isim olarak güneşin doğmasından önce beliren tan yeri ağarmasını ifade eder.Türkçede şafak sökmesi,gün ağarması denilen bu olay,gece ile gündüzün birbirinden ayrıldığı vakittir.

Sabaha karşı doğuda çıkan geçici aydınlığa fecr-i kazip (yalancı fecir),bu aydınlıktan sonra başlayan ve güneşin doğuşuna doğru sürekli artan aydınlığın başlangıc anına ise fecr-i sadık (doğru fecir) denir.Fecr-i sadık,sabah namazının ilk vaktinin başladığı andır.

Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 130

Arapçada oruç “savm” demektir.”Savm”,kişinin bir şeyden uzak durması,kendini tutması ve engellemesi demektir.

Allah-u Teala’nın Müslümanlara farz kıldığı oruç,İslam dininin beş şartından biridir.Müslümanlar Ramazan ayında,Allah’a ibadet etmek için fecr-i sadıktan başlayarak güneşin batışına kadar bir şey yiyip içmekten ve orucu bozan başka şeylerden nefsi korumak şartı ile bir ay boyunca oruç tutarlar.

Allah-u Teala ayet-i kerimede şöyle buyurmuştur:

“Ey iman edenler! Oruç,sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de korunasınız diye farz kılındı.”(Bakara Suresi:183)

Kaynak:Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 130

Cennet;Allah’ın mümünler için hazırladığı mutluluk ve huzur yurdudur.

Cehennem ise Allah’ın kafirler için hazırladığı azap ve işkence yurdudur.Cehennemde kafirler ,ebedi olarak kalıp azap görecekler.Günahkar Müslümanlar ise günahları kadar azap görüp cehennemden çıkarlar ve cennete girerler.Allah-u Teala mümünler hakkında ayeti kerimede şöyle buyurmuştur:

“İman edip iyi davranışlarda bulunanlara,içinden ırmaklar akan cennetler olduğunu müjdele”(Bakara;25)

Allah-u Teala kafirler hakkında ayeti kerimede şöyle buyurmuştur:

“Kafiler için hazırlanmış olan ateşten sakının!”(Al-i İmran Suresi;131)

Kaynak:Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 53

Hac bir Müslümanın hayatında Allah‘ın rızasını kazanabileceği en büyük ibadetlerden birisidir.Hac ve umre Müslüman bir kulun hayatında cihad etmek gibidir.Çünkü kişi hac ve umre görevini yerine getirirken orada karşılaşacağı zorluklara karşı nefis terbiyesi yapmaktadır.Havanın sıcak olması,açlık,susuzluk,yorgunluk gibi bir çok zorluklara sadece Allah’ın rızasını kazanabilmek için sabretmesi kulu Allah’a yaklaştırır.

Samimi bir kalp ile yapılmış ve Allah tarafından kabul olmuş bir hac ve umre,kulu bütün günahlardan temizler.Bu konuda Resulullah (Sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:

“Hacla umrenin arasını birleştirin.Zira bunlar tıpkı körüğün demirdeki pislikleri temizlemesi gibi günahları temizler.”(Nesai,Menasik 6;İbnu Mace,Menasik 3)

Haccın pek çok hikmet ve faydaları vardır.Dünya’nın her yerinden müminler,aynı gaye ve inançla mübarek topraklarda bir araya gelirler.Hep birlikte ibadet şuuru ve heyecanı ile Allah’a yönelerek ondan rahmet ve mağfiret isterler.

Hac için bir araya gelen Müslümanlar birbirleriyle tanışıp kaynaşır,işbirliği imkanlarını geliştirirler.Birbirlerinin dertlerinden haberdar olur,el birliği ile çareler ararlar.

Yolculuk esnasında karşılaşılan zorluklar ve mahrumiyetler insana nimetlerin kıymetini ve bunlara şükretmeyi öğretir.Evinden,işinden,alışkanlıklarından ayrılmak,istirahat imkanı bulamamak,insana muhtaçlarla fakirlerin sıkıntılarını hatırlatır ve böylece onlara şefkat elinin uzanmasına vesile olur. Bütün hacıların beyaz ihramlara bürünmesi adeta mahşer gününü hatırlatır.Böylece kalplerde manevi duygular çoşar.

Hacdan dönen Müslümanlar önceden yaptıkları kötü huy ve alışkanlıklarını terk eder,Allah’ın emirlerine daha sıkı sıkıya sarılma şevkini elde ederler.

Kaynak:Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 147-148

Şafii mezhebine göre namazın sünnetleri iki türlüdür:

Eb’ad sünnetleri:Bilerek ya da bilmeyerek terk edildiği takdirde sehiv secdesi ile telefi edilir.

Bunlardan bir kısmı şunlardır:

1- Kunut.

2- Kunut duası için ayakta durmak.

3- Üç veya dört rekatlı namazların ilk iki rekatından sonra teşehhüd okumak.

4- Teşehhüd için oturmak.

5- Teşehhüdden sonra H.z Muhammed Sallahhlahu aleyhi ve sellem’e salavat getirmek.

6-Son teşehhüdden sonra,H.z Muhammed Sallallahu aleyhi ve sellem’in aline salavat getirmek.

Hey’et Sünnetler:Uygulanmadığında ya da unutulduğunda sehiv secdesi ile telafi edilmeyen sünnetlerdir.

Bunların bir kısmı şunlardır:

1- İftitah tekbiri alırken,rüku’a giderken,rüku’dan ve ilk teşehhüdden kalkarken elleri açık olarak baş parmağı kulak yumuşağının hizasına gelecek şekilde kaldırmak.

2-İlk tekbirden sonra namazın başında gizli olarak veccehtü duasını okumak.

3-Her rekatta euzü çekmek.

4-İftitah ,euzü ve besmele arasında “Subhanallah” diyecek kadar durmak.

5-Sağ elin sol el üzerine konulması,göbeğin üstünde ve göğüsün altında tutulması.

6-Fatiha‘dan sonra;”Amin” demek.İmam ile ona uyanların aynı anda birlikte söylemeleri sünnettir.

7-Açıktan okunan namazlarda imam Fatiha’yı okurken uyanların sükut etmesi ve kıratı dinlemesi.

8-Fatiha’dan sonra zamm-sure okumak.Ancak imama uyanların susup imamı dinlemesi sünnettir.

9-Akşam,yatsı,sabah,cuma ve bayram namazlarında imamın veya yalnız kılan kimsenin Fatiha ile zammı sureyi açıktan okuması.

10-Birinci rekatın zammı suresinin ikinci rekatın zammı suresinden uzun olması.

11-Bir fiilden başka bir fiile intikal ederken tekbir getirmek.Yalnız rükudan kalkarken “Seminallahu limen hadideh” sonra da “Rabbena lekel hamd” demek sünnettir.

12-Birinci ve üçüncü rekatlarda secdeden sonra biraz oturmak,sonra kalkmak.Buna istirahat oturuşu denir.

13-Rüku’da üç defa;”Sübhane Rabbiye’l-Azim” demek.Secdelerde ise,üç defa;”Sübhane Rabbiye’l-Ala” demek.

14-Rüku’da ellerini diz üzerine koymak ve parmakları kıbleye doğru açmak;bel ile boynunu düz bir hale getirmek.

15-Secdeden önce dizlerini,sonra ellerini,sonra alnını ve sonra da burnunu yere koymak;secdeye giderken iki dizin arasını bir karış açık bırakmak.

16-Secdede erkeğin dizlerini yanlarından uzak tutması,kadının da tam tersine yanlarına yapıştırması.

17-Akabinde selam olmayan her oturuşta iftiraş etmek.Yani sol ayağı yere yatırıp üstüne oturmak ve sağ ayağı parmakları üzerinde dik tutmak.Akabinde selam bulunan oturuşta ise,teverrük etmek.Yani sol ayağı sağ ayağın altından çıkarmak ve yanını yere dayayıp sağ ayağını parmakları üzerine dikmektir.

18-Teşehhüde elleri dizlerin ucuna yakın koymak ve şehadet parmağı hariç sağ elin parmaklarını kapatmak;”İllallah” denildiği zaman şahadet parmağını kaldırmak ve selama kadar böyle bırakmak ve sol elin parmaklarını açık tutmak.

19-Teşehhüdden sonra me’sur duaları okumak.

20-Sücud ve oturuştan kalkmak istediği zaman,ellerini dayanarak kalkmak.

21-Namaz kılmak isteyen kimsenin bir duvara veya bir direğe doğru namaz kılması veya bir namazlık sermesi veya önünden bir çizgi çekmesi sünnettir.

Kaynak:Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 98-99

Hanefi mezhebine göre,namazın sünnetleri şunlardır:

1- Elleri iftitah tekbiri için kaldırmak.Tekbir alırken el ve parmak içleri kıbleye yönelmiş olarak erkekler,başparmaklarını kulak yumuşağına değdirirler.Kadınlar ise sadece göğüs seviyesine kadar kaldırırlar.

2- Sağ eli sol elin üzerine koymak.Erkekler sağ eli sol elin üzerine gelecek şekilde bilekten tutarak rahatça bağladıktan sonra ellerini göbek altına koymaları gerekir.Kadınlar ise ellerini aynı şekilde bağladıktan sonra göğüsleri üzerine koyarlar.

3- Subhaneke duasını okumak.

4- Birinci rekatta Fatiha suresinden önce euzü besmele,diğer rekatlarda besmele çekmek ve Fatiha suresinden sonra “Amin” demek.

5- Namaz rekatlarında kıraatı,Kur’an-ı Kerim’in sure ve ayet dizilişine uygun bir sıra ile okumak;mesela ikinci rekatta okunacak ayet veya surenin birinci rekatta okunan ayet veya sureden sonra olması sünnettir.

6- Rüku’ya eğilirken “Allah-u Ekber” demek.

7- Rüku da üç defa “Sübhane Rabbiye’l-Azim” .Rüku’dan kalkılırken “Semiallahu limen hamideh” demek.Rüku’dan kalktıktan sonra ayakta iken;”Rabbena leke’-l Hamd” demek.

8- Secdeden inerken ve secdeden kalkarken “Allah-u Ekber” demek.

9- Secdede üç defa “Subhane Rabbiye’l-A’la” demek.

10- Secdeden diğer rekata kalkarken önce alnı,sonra elleri,sonra da dizleri kaldırmak.

11- Oturuş sırasında sol ayağı yere yayıp üzerine oturmak ver sağ ayağın parmak uçları kıbleye gelecek biçimde sağ ayağı dikmek.Kadınların ise,kaynakları üzerine oturup ayaklarını sağ tarafa yatık olarak çıkarmaları sünnettir.

12- Son Tahiyyatta teşehhüdden sonra salli ve barik dualarını okumak.

13- Tahiyyatta teşehhüd okunurken “La İlahe” sözüne ulaşıldığı zaman şahadet parmağını yukarı ve “İllallah” sözü okunurken parmağı indirmek.

14- Salavattan sonra Kur’an-ı Kerim veya hadis-i şeriflerden alınmış bir duayı okumak.(Rabbena atina gibi.)

15- Selam verirken başı önce sağa, sonra sola çevirmek.

Bknz; Namazın vacipleri

Kaynak:Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 98

Hanefi mezhebine göre namazın farz ve sünnetten başka vacipleri de vardır.

Namazın vacipleri şunlardır:

1- Namaza Allah-u Ekber lafzıyla başlamak.

2- Namazlarda Fatiha Suresini okumak.

3-Önce Fatiha Suresini okumak,sonra arkasından en az üç ayet veya uzun bir ayet okumak.

4- Üç veya dört rekatlı farz namazlarda zammı sureyi okumayı ilk iki rekatta yapmak

5- Secdede burunu alınla birlikte yere koymak.

6- İki secdeyi birbiri ardınca yapmak.

7- Üç veya dört rekatlı namazlarda birinci oturuşta oturmak.

8- Tadil-i erkana,yani rüku ve secdeleri güzel ve tam yapmaya dikkat etmek.

9- İlk ve son oturuşta et-tahiyyat duası okumak.

10- Namazın sonunda selam vermek.

11- Vitir namazında kunut tekbiri almak ve kunut duasını okumak.

12- Bayram namazlarına ait tekbirleri almak.

13- Cemaatle kılınan cuma,bayram,teravih ve vitir namazlarının her rekatında,sabah,akşam ve yatsı namazlarının iki rekatında açıktan Kur’an okumak.

14- Cemaatle kılınan öğle ve ikindi namazlarının bütün rekatlarında,akşamın üçüncü,yatsının üçüncü ve dördüncü rekatlarında gizli okumak vaciptir.

15- Önce sağ sonra sol tarafa selam vermek.

Bknz; Namazı bozan durumlar

Kaynak:Temel dini bilgiler reyhani yayınları sayfa 96